Темекі

Темекі шегу

Жыл сайын д&#11&9;ние ж&#11&9;зінде темекі шегудің салдарынан 4 млн. адам қайтыс болады екен. Мұны жыл бойына әр к&#11&9;н сайын 25 авиалайнер апатқа ұшырап, сол себепті т&#11&9;гел ажал &#117&;ұшқан пассажирлердің санымен салыстыруға болады. Б&#11&9;гінде жер шарында 1,2 млрд. адам темекі шегетін көрінеді. Д&#11&9;ниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегі бойынша, 1997 жылы темекіден 3 млн. адам қайтыс болған болса, бұл көрсеткіш жыл сайын 33 пайызға өсіп отырған. Бұл – бұл ма? Д&#11&9;ниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебіне ж&#11&9;гінетін болсақ, егер жағдай өзгермесе, онда таяу жылдарда жарты миллиард тірі адамның т&#11&9;біне темекі жетуі м&#11&9;мкін көрінеді. Бұл қолайсыз мәлімдеме &#11&9;рейлендіріп, &#11&9;ркіту &#11&9;шін емес, нақты факт негізінде жасалып отыр.

Ал, Қаза&#117&;станға келер болсақ, қазіргі уақытта 5 миллионға жуық адам темекі шегеді екен. Оның басым бөлігі орта жастағы адамдар болса керек.
Темекі тартатын адам к&#11&9;ніге орта есеппен 200 рет, айына 6 мың рет, жылына 72 мың рет ішке т&#11&9;тін тартса, ал 45 жастағы адам өмір бойына 2 млн. рет темекі тартады деседі. Қызығы сол, темекі шегуді о баста «ойнап» бастаған 100 адамның 80-і біртіндеп тұрақты шылым&#117&;орға айналады.

Темекі шегудің зиян келтіретінін білсе де, шылымқорлар көбеймесе азаймай отыр. Темекі шегуші адамдар тек өзін ғана улап қоймай, &#117&;асындағы басқа адамдарды да улайтыны белгілі.
Қазір тәжірибеде денсаулық сақтау &#117&;ызметінің ескертуі, дәрігерлер кеңесі, шылым&#117&;орларға шұғыл шартты рефлекс жасау, оларға жағымсыз жайттар туғызу, гипноз (сиқыр), миға код жіберу және қолдаушы топ арқылы темекі &#117&;ойғызуға арналған бағдарламалар ж&#11&9;дә көп. Бірақ, бұлардың нәтижелері т&#11&9;бегейлі болмай тұр. Осындай тәсілдермен емделген адамдардың бестен бірі ғана темекіні тәсігөй қойып кетуі ықтимал. Ал, олардың көпшілігі бұрынғы зиянды әрекеттерін жаңғыртып, қайтадан жалғастырады. Ал, енді темекінің адамдардың денсаулығына зардабы қандай? Темекінің әр талы адам өмірін 12 минутқа &#117&;ысқартатыны дәлелденген шындық көрінеді.

Сондай-ақ, оның басты зияндылықтарын айтар болсақ, төмендегідей тізім пайда болады:
1. Ерін тіл және өңеш рагына жол ашады.

2. Ас қорытуды қиындатады, тәбетті қайтарады.

3. Асқазанда жара пайда болуына көп әсері бар.

4. Өкпе мен көмекей рагына ұшыратады.

5. Қол-аяқ тамырлары бірте-бірте бітеледі. (Гангренаға айналып, қол, аяқ кесілуге дейін барады).
6. Миды қамтитын тамырларда да қатаю пайда болып, клеткалары өледі және ол орнына қайтып келмейді.

7. Ж&#11&9;рек ауруларына (инфарк) шалдығады.

8. Тез қартаяды, теріде әжім пайда бола бастайды.

9. Бел әлсіздігінің ең басты себебіне айналады.

10. Темекі өрттің шығуына да ықпал етеді. Соның кесірінен &#11&9;й, орман өртеніп, адам өліміне де душар етуі м&#11&9;мкін.

11. Темекі екіқабат әйелдерге зиян береді. Сырқат сәбидің д&#11&9;ниеге келуіне негіз болады. Тіпті, баланың өлі тууына да себеп болуы ықтимал. Т&#11&9;сік тастауға да алып келуі ғажап емес.

12. Бала емізетін әйелдерде никотин емшек с&#11&9;тіне араласып, осы арқылы сәби уланып, туберкулез, өкпе, мазасыздану т.б. сыр&#117&;аттарға ұшырайды.

Темекінің зияндылығының негізін оның &#117&;ұрамындағы көптеген қатерлі элементтерден т&#11&9;зелетіндігінен бай&#117&;ауға болады. Темекі т&#11&9;тінінде 4000-ға жуық химиялық зат бар екендігі анықталып отыр. Оның бір де бірі адам ағзасына пайдалы емес, барлығы бірдей залал. Оның ішінде никотин, шайыр, көміртегі тотығы және кансереген секілді заттардың зардабы аса ауыр болып келеді. 100 мг. никотинді бірден &#117&;абылдаған адам өледі. Бұл никотин мөлшерін екі қорап темекіден алуға болады. Әрине, екі қорап темекі шеккен адам өле қоймайды. Өйткені, ол оның бәрін бір сәтте қабылдап &#11&9;лгермейді. Адам оны к&#11&9;ні бойы шегеді.

3. Наша&#117&;орлық — әлеуметтік зұлым.

Қаза&#117&;стандық &#117&;оғамды есірткілендірудің әлеуметтік мәдени факторлары (моральды&#117&;-этикалық нормалар мен мінез-&#117&;ұлық &#117&;ұндылықтарының бұзылуы, батыстық мәдениеттің жаппай әсер етуі, отбасылық &#117&;арым-қатынастардың бұзылуы, жастардың әлеуметтік мінез-&#117&;ұлқының өзгеруі) ұлт денсаулығының негізі ретінде есірткіге деген &#117&;оғамдық иммунитетті қалыптастыру қажеттігін өзекті етеді.

Есірткіге қарсы әлеуметтік иммунитетті &#117&;алыптастыруға ең алдымен мемлекеттік әлеуметтік саясат және орта, жоғары білім беру ж&#11&9;йесіндегі жастар арасындағы жұмыс бағытталуы тиіс. Бұл ретте осы саладағы негізгі бағыт беретін к&#11&9;ш тек орталық, жергілікті атқарушы билік органдарының ғана емес, азаматтық &#117&;оғам институттарының да қызметі болуы тиіс.

Әсіресе балалар, жастар мен әйелдер арасында салауатты өмір салтын, есірткісіз өмірді насихаттау есірткіге қарсы мемлекеттік &#117&;ызметтің ажырамас бөлігі болуы тиіс.
Осы тұрғыда ең ортақ алдын алу іс-шаралары ретінде еліміздің жекелеген өңірлерінде есірткі пайдаланатын адамдар санының өсуіне ықпал ететін себептер мен жағдайларды зерделеу, салауатты өмір салтын ж&#11&9;ргізуге ұмтылысты ынталандыратын бағдарламаларды әзірлеу мен енгізуді айтуға болады. Қоғамдық санада адамның денсаулығы өзі &#11&9;шін де, тұтастай &#117&;оғам &#11&9;шін де &#117&;ұндылық болып табылатындығы жөніндегі идеяның алатын орны барған сайын &#117&;омақты болуы тиіс. Оны есірткі пайдаланатын адамдармен жұмыстағы маңызды психологиялық алғышарт деп есептеуге болады, өйткені өзінің денсаулығына деген көз&#117&;арастың өзгеруі басқа да алдын алу және емдік бағдарламалардың іске асырылуын жеңілдетеді.
Бұл &#11&9;шін ең алдымен балалар, жасөспірімдер мен жастар арасында наша&#117&;орлықтың алдын алу жөніндегі көп сатылы білім беру бағдарламасын &#117&;ұру қажет.

Халы&#117&;қа есірткілердің зияны туралы кең көлемде ақпарат беруге көп көңіл бөлінуі тиіс. Бұ&#117&;аралық ақпарат &#117&;ұралдары (БАҚ) көпшілік қауым &#11&9;шін қажетті білімнің негізгі көзі болып есептелуі олардың бұл мәселедегі жауапкершілігін арттырады. Екінші жағынан БАҚ-та есірткі заттарының жарнамасына, есірткілер туралы босаңсу, рахаттану, бедел жинау &#117&;ұралы, өмірдің «жеңіл9quot; стилі делінетіннің атрибуты ретіндегі теріс т&#11&9;сініктер уағызына жол бермеу жөнінде жұмыс ж&#11&9;ргізілуі тиіс.

4. Денсаулық және экология

Соңғы жылдары жер шарында экологияық апаттар қаупі к&#11&9;шеюде. Француз ғалымы Жак Ив Кусто айтқандай «бұрын адам табиғаттан &#117&;орқатын, қазір адам табиғатты &#117&;орқытады» ҒТР- дың дамып, шарықтау шегіне жеткені сондай, жер шарында табиғат өзгеріп, елдерге экономикалық. әлеуметтік шығындар әкелді. Кусто және былай деген: «Адамның алдынан орман кездессе, артында шөл қалады». Адамдардан ашкөздік әрекеттері біздің елімізде де апатты аймақтар қатарын көбейте т&#11&9;сті. Семей, Арал, Балқаш, Ертіс, Каспий және т.б.

Соңғы жылдары халы&#117&;тың денсаулығын &#117&;орғауға бағытталған табиғат байлығын тиімді пайдалануды, әсіресе су көздерін ластанудан, тұзданудан &#117&;орғайтын бірнеше заң қабылданды.
Олардың кейбіреулері мыналар: &#117&;оршаған табиғи ортаны &#117&;орғау заңы, су кодексі, су &#117&;орғау ережелері.

Адам мен табиғат арасындағы &#117&;арым-қатынас мәңгілікке және сонымен қатар т&#11&9;тас к&#11&9;рделі мәселе. Табиғат арқылы адамзат өзінің көптеген қажеттілігін табиғи ресурстар арқылы қамтамасыз етеді.Оларға атмосфералық ауа, су, топырақ, кен байлықтар, к&#11&9;н радиациясы, ауа райы, өсімдіктер мен жануарлар әлемі, жер &#117&;абатындағы жылу энергиясы, т.б жатады. Таусылуына байланысты табиғи ресурстар сарқылатын және сарқылмайтын болып бөлінеді.Сар&#117&;ылмайтынға негізінде біздің планетаға қатысты сыртқы процестер мен &#117&;ұбылыстарды жат&#117&;ызуға болады.

5. Салауатты өмір салтының мәні

Б&#11&9;гінгі таңда өңірімізге қарасты ауылдықжерлерде бұ&#117&;аралық спорт т&#11&9;рлерін алға бастыруға байланысты жұмыстар аз жасалып жатқан жо&#117&;.Балаларға арналған спорттық нысандар мен шағын футбол алаңдары, хоккей корттарының қатары көбеюде. Бұған мемлекет тарапынан зор көмек жасалып жатқанын айтқан абзал. Жекелеген өңірлердегіірі кәсіпкерлік субъектілері де сауабы мол игі іске өз &#11&9;лестерін қосуда.

«Дені саудың – жаны сау» атты мақал тегін айтылмаса керек. Әрбір азамат дені сау болу &#11&9;шін дене белсенділігін &#117&;арқындату, зиянды әдеттерден бас тартуы және дұрыс тамақтануы керек. Салауатты өмір салты культін қалыптастыру, халықты толық ақпараттандыру, жеке адам мен &#117&;оғамның өз денсаулығына деген жаңа көзқарасын қалыптастыру – Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының басты мақсаты.

Салауатты өмір салтын ұстауға ұмтылушы адамдардың саны к&#11&9;ннен к&#11&9;нге артып келеді. Салауатты өмір салты т&#11&9;сінігіне не кіреді, соны аны&#117&;тауға тырысып көрейік.
Салауатты өмір салты — бұл еңбек пен демалыстың дұрыс &#11&9;йлесуі, дұрыс тамақтану, дене белсенділігі, ұдайы жеке дене тазалығы, шынығу, зиянды әдеттерсіз өмір с&#11&9;ру, өмірге деген жалпы оң көзқарас. Бұндай өмір салты тек дене денсаулығын ғана емес, психологиялық және рухани денсаулықты барынша ұзақ са&#117&;тауға м&#11&9;мкіндік береді.
Адам организміндегі өмірді бірқалыпты деңгейде ұстап тұру &#11&9;шін адамға организмді &#117&;ұраушы заттарды &#11&9;немі шығындап отыру қажет. Бұл шығындардың орнын тек дұрыс, ұйымдастырылған тама&#117&;танудың арқасында толтыруға болады. Организм қандай заттардан және қандай пропорцияда болса, тағам да сондай заттардан және сондай пропорцияда болғаны дұрыс. Бұндай заттарға белоктар,углеводтар,минералды затар,майлар, витаминдер және су жатады. Дұрыс тамақтануды таңдау кезінде жасты, к&#11&9;ні бойы денеге берілген к&#11&9;шті, &#117&;оршаған ортаның жағдайын, организм ерекшелігін, өзінде бар ауруларды ескерген жөн. Бұл факторларды білу әркімге өзіндік мәзір мен дұрыс кесте жасауға көмегін тигізеді.Салауатты өмір салты көбіне салма&#117&;тың азаюмен байланысты Сіздің тағамыңыз сіздің салмағыңызды ұлғайтып жатқан жоқпа деген сұра&#117&;қа жауап беру &#11&9;шін, дұрысында, пайдаланатын калория мөлшері к&#11&9;ні бойы жұмсалған калория мөлшеріне &#117&;аншалықты сәйкес екендігін білу керек. Сондықтан «салмақты азайту» ұғымы тағаммен келетін калория мөлшерінің азаюымен тікелей байланысты. Салмақты азайтудағы к&#11&9;рестегі маңызды екінші аспект, бұл, денеге т&#11&9;сетін к&#11&9;ш. Дене белсенділігі мен к&#11&9;ні бойғы тағам рационын өзгерту салмақты бір қалыпта ұстап тұруға м&#11&9;мкіндік береді.
Салмақты азайтудың көптеген бағдарламалары бар. Өзіңе керекті бағдарламаны денсаулық жағдайын, дене белсенділігін экологиялық, тұрмыстық ортаны жоспарлы нәтижелерді ескере отырып, таңдау керек. Бұның барлығы таңдап алған бағдарлама сізге жұмыс жасау &#11&9;шін керек.
Дұрыс тамақтанудан басқа, салауатты өмір салты мен салмақты азайту &#11&9;шін денеге берілетін к&#11&9;штің маңызы зор.Дене белсенділігі организмді т&#11&9;рлі аурулардан &#117&;орғайтын иммунитетті нығайтады. Тағы да бір маңыздылығы аз емес аспект, денеге т&#11&9;сірілетін к&#11&9;ш қартаю процесіне бөгет қояды. Денеге к&#11&9;ш берген кезде жас мөлшері мен денсаулы&#117&;қа сай келетін вариантты таңдау керек.
Денені бір қалыпта ұстау &#11&9;шін оның тазалығы мен ішкі рухани д&#11&9;ниесі халінің де маңызы аз емес.Организмнің ішкі және сыртқы &#11&9;йлесімділігі көңіл к&#11&9;йді жақсартады, бұл өз кезегінде психолгиялық және рухани денсаулықты.

Салауатты өмір салты мақсатына жетудегі ең қиын мәселе, зиянды әдеттерден бас тарту. Бұл процесс зиянды әрекеттердің психологиялық және дене тәуелділігімен к&#11&9;рделенген. Егер адам бұл проблеманы өзі шеше алмаса, кәсіби мамандардың көмегін алу керек.

5.189.137.82 © studopedia.ru Не является автором материалов, которые размещены. Но предоставляет возможность бесплатного использования. Есть нарушение авторского права? Напишите нам.

Темекі туралы

Темекі — заңды түрде қолдануға
болатын есірткі түрі. Темекі
жапырағында танин,
желім,шайыр,крахмал және
алколоидер бар өсімдік.Темекі
түтінінде 30-астам улы заттар
бар: Никотин, Көмір қышқыл
газы, Көміртек тотығы, Көгеретін
қышқыл, Аммиак, Шайырлы заттар,
Органикалық қышқылдар және
басқалары. Темекіден ауаға жылына
720 мың тонна күкірт қышқылы, 384
мың тонна аммиак, 180 мың
тонна никотин, 660 мың тонна темекі
майы, 550 мың тоннадай
иісті газ шығады.

Сигареттің 1-2 қорабында никотинның
өлімдік мөлшері бар. Темекішілді
құтқаратыны, бұл мөлшердің организмге
бірдені емес, бөлшектеніп түсетіні.
Шылым шегу – зиян қызмет, оған күш
салмай тастауға болмайды. Ол
нағыз нашақорлық, және оны көбі
шындап көңілдеріне алмайтыны, аса
қауіпті.

4. Темекінің шығу тарихы

Темекінің шығу тарихы
Темекінің шығу
тарихы –
темекі Еуропа мен Азияға 15
ғасырда келген. Алғашқы
кезде темекі тіс ауруына
қарсы қолданылатын дәрі
ретінде пайдаланылып
жүрген. Ресейде темекі
тарту дағдыға айналып, кең
етек жайған мезгіл – Петр
І патшалық еткен кез.

5. Темекінің зияны

Темекінің зияны
Ас қорытуға
Асқа деген тәбетті қайтарады.
Ас қорытуды қиындатады.
Тісті сарғайтып, ауызды сасытады.
Асқазанда жара пайда болады.
Ерін, тіл және өңеш рағына жол ашады.
Тыныс алуға
Темекі
Жөтел және қақырық пайда болады.
Созылмалы тыныс жолдары қабынуына әкеліп со қтырады.
Көмекей және өкпе рагына тап болушылардың 90
пайызының себебі темекіден

7. Қан айналымына

Қан айналымына
Тамырды қатайтады (атересклероз).
Қол, аяқ тамырлары бітеді, гангрена (т ән талшы қтарыны ң жансыздануы,
шіруі) пайда болып, қол – аяқ кесіліп, кемтарлы ққа дейін апарады.
Миды қамдайтын тамырларды да қатайтып, салдану ға себепші болады.
Жүрек ауруларына, әсіресе ж үрек б ұлшы қ еті инфарктіне (ж үрек
ұстамасы) қолайлылық туғызады.
Басқа да зардаптары
Есте сақтау қабілетін азайтады.
Көңілсіздікке душар етеді.
Ұйқыны азайтады.
Теріге әжім түсіреді.
Темекі тартатындардың төңірегінде темекі тартпайтындар да уланып,
мазасызданады.

8. Темекі түтініндегі зиянды заттар

Темекі түтініндегі зиянды заттар
Темекі түтінінде никотин иіс газы, к өгерткіш
қышқыл, аммиак, формальдегид, т.б. зиянды заттар к өп. П әле (рак)
ісігін асқындыратын бензопирен ерекше зиянды болып табылады.
Шылым шегетіндер шылым шекпейтіндерге қара ғанда п әле
аурымен (өкпе 10 есе, көмей 6-10 есе, өңеш 2-6 есе) жиі ауырады.
Олардан басқа өкпенің созылмалы қабыну,туберкулез, тыныс
демікпесі ауруларына жиі ұшырайды. Шылым шегуші өзіне ғана
емес, сондай-ақ айналасындағыларға да зиянды. Шылым шегілген
бөлмеде бір сағат болған адам шылым шеккендей уланады. Бір
адамның шылым шегуі көп адамды уландырады. Шылым шегуден
әйелдер мезгілінен ерте қартайып, ж үкті кезінде әр т үрлі аурулар ға
жиі ұшырайды. Халықаралы қ санақ м әліметіне қара ғанда шылым
шегетін әйелдерден туған балаларды ң арасында ғы өлім шылым
шекпейтін әйелдерге қарағанда 40 пайыз ға жо ғары.

Никотин қан тамырларының түйілуіне және олардың ішкі
қабықшасының өзгеруіне себепші болады. Мұндайда
қантамырлардың саңылауы тарылып, қан айналымы қиындайды,
дене мүшелерін оттегімен және қоректік заттармен қамтамасыз ету
және олардан зат алмасудың зиянды өнімдерін әкету нашарлайды.
Шылым шегушілер арасында көп тараа ған ауру- стенокардия, м ұнда
жүрек қан тамырлары кеудені қатты ауыртатын әлсіздік пен ажал
қатерін туғызатындай оқтын-оқтын түйілуі
мүмкін. Стенокардия көбіне жүректің ауыр
жарақаты миокард инфарктіге әкеліп соғады. Шылым шегушілерді ң
басқа бір әдетті ауруы- ұстамалы а қсасты қ (эндартериит). М ұнда
адам бірнеше ғана қадам жасап үлгереді, ал содан кейін бір немесе
екі аяқ та ұйып, кенет ауырады. Тоқта ған со ң бірнеше минуттан
кейін ауырсыну басылады, бірақ әрі қарай жүруге ы ңғайлан ғанда
қайта пайда болады. Сөйтіп, осылайша жал ғаса береді. Шылым
шегу адам денесінің жетілу мүмкіндіктерін әжепт әуір шектейді.
Никотин дене күшін және бұлшықет сезімінің өткірлігін кемітіп,
қимыл үйлесімділігін, шапшаңдықты және әсіресе төзімділікті
нашарлатады. Спорт пен темекі бір-біріне қарама- қайшы.

10. Темекі туралы қызықты мәліметтер

Темекі туралы қызықты мәліметтер
1492 жылы 12 қазанда Христофор Колумб белгісіз аралдың
(қазір Америка) жағалауына келіп тоқтағанда арал тұрғындары
қонақтарға күнге кептірілген бүктеулі жапырақ ұсынады.Олар оны
«петум» деп атаса керек. Колумбтың екінші саяхатынан соң табак дәні
бірінші Испанияға, содан бүкіл жер бетіне тарап кеткен. Табактың кең
таралуы – оның тәуелділік тудыру қасиетінде.
Темекі түтініне ерекше «аромат» пен «дәм» беру үшін адам зәріні ң
құрамына кіретін урина дейтін химиялық компонент қолданылады;
АҚШ-та темекі шегетін әйелдер саны (22%) шылым шегетін ер
адамдар санына жетіп қалды (35%). Европада айырмашылық 20
пайыздай(46 пайыз ер адамдар, 26 пайыз әйел адамдар). Статистика
бойынша темекі тартатын әйелдер саны шылым шегетін ер азаматтар
санынан әлдеқайда аз.
Шылым шегушілердің көбі Американың
Кентукки, Индиана және Теннеси штаттарында тұрады екен.
Жылдан жылға ең танымал темекі маркаларыны ң өнімдерінде
никотин мөлшері артуда.

970 жылы АҚШ президенті Никсон темекі қорапшаларында ескерту
жазуларды қолдануды міндеттейтін және темекі өнімдерінің
жарнамаларын телеарналарда жүргізуге тыйым салу туралы за ңға
қол қойды.
Темекі – ең сатылмалы тауар. Жыл сайын әртүрлі елдерде 1
триллиондай «темекі» сатылады.
АҚШ-тың темекі өндірісінің басты табыс көзі – темекі экспорты, я ғни
сыртқа сату. Американың өзіне қарағанда, басқа елдер американдық
темекілерге толы.
Бүкіл-әлемдің Денсаулық сақтау Ұйымының мәліметтері бойынша,
сатылымдағы темекінің 25 пайызы көшірме.
Әрбір тартылған шылым өмірді 15 минутқа қысқартады. 13 секунд
сайын темекі шегу салдарынан пайда болатын аурудан бір адам
қайтыс болады, ал бір жылда – 2,5 млн адам қайтыс болады. Жыл
сайын 12 миллион папирос пен темекі тартылады екен. Тұқылдардың
(окурки) салмағы – 2 520 000 тонна болады екен.

Темекі online

темекі это:

Смотреть что такое «темекі» в других словарях:

темекі ширату — (Сем. Ұрж.) темекі орау. Ол т е м е к і с і н ш и р а т а бастайды (Сем. Ұрж.). Т е м е к і ң д і ш и р а т жігітім, – деп ол балғашыға бір гүж ете түсті (Ф. Дін. Ұшқын, 29) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

күл салғыш — Темекінің күлін салатын ыдыс … Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

қорқор — 1 (Алм. Шел. Еңб қаз.; Жамб. Мер. Шу, Қорд.; Қ орда: Сыр. Там. Қарм.) ішінде суы бар, екі жағы тесілген, бір жағында түтігі бар, төбе жағында темекі салатын орны бар, бөтелкеден немесе темірден жасалған темекі тартатын ыдыс. Бұрын темекіні… … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

кірешке — (Жамб. Жуа.) темекі жапырағының өзегі. Темекі жапырағының к і р е ш к ес і н е дейін іске асады дейді (Жамб. Жуа.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

көшет — (Алм. Шел. Еңб қаз. Жам.; Шымк. Лен.) басқа орынға ауыстырып отырғызу үшін әдейі өсірілген өсімдік екпесі. Бір жерге темекінің к ө ш е т і салынады, өндіріледі, одан апарып, темекі егетін жерге отырғызылады (Алм. Шел.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

қалыян — (Гур. Есб.) темекі тартатын трубка. Ол темекіні қ а л ы я н м е н тартады (Гур. Есб.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

қамиян — (Гур. Есб.) темекі тартатын қорқор тәрізді трубка. Темекі тартатын қ а м и ян ы ң д ы берші (Гур. Есб.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

тоқанақ — (Алм. Шел.) темекінің байламы. Он т о қ а н а қ бір жәшік болады. Темекінің әрбір т о қ а н а ғ ы күні бұрын даярланады (Алм. Шел.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

чөнек — (Алм. Шел.) темекінің тұқымы. Март айында темекінің ч ө н е г і н тігеміз (Алм. Шел.) … Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

күлсалғыш — зат. Темекінің күлін, қалдығын салатын ыдыс. Темекісін будақтатып, к ү л с а л ғ ы ш қ а мүштегін тық тық еткізіп күлін түсіріп, жайбарақат отыр (З. Ахметова, Шуақты күн. 15) … Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

Temecula — Original name in latin Temecula Name in other language Temekjula, Temekula, te man ku la, temekyura, tmwkwla, kalyfrnya, tymykwla, ryfyrsydy, kalyfwrnya, Темекула, Темекјула State code US Continent/City America/Los Angeles longitude 33.4&364… … Cities with a population over 1000 database

Реферат Тақырыбы: Шылым шегудің зияндары

1. Шылым шегудің пайда болу себептері мен проблемалары

2. Шылым шегудің зияны

3. Темекі &#117&;ұрамы

4. Статистикалық мәлімет

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Арақ ішіп, темекі шеккен,
Денсаулығының т&#11&9;біне жеткен (Халық даналығы).

Салауатты өмір салтын қалыптастыру &#11&9;шін зиянды әдеттерден бас тарту қажет. Зиянды әдеттерге темекі, алкоголь (ішімдік), есірткі және уытты заттар жатады. Бұл заттарды ұзақ уақыт, ал кейде тіпті аз ғана уақыт пайдаланғанда организмде психикалық және тәндік тәуелділік дамиды. Зиянды заттарға әуестенудің барлық т&#11&9;рі ақырында ауыр нау&#117&;асқа шалдықтырады. Бұл аурулар ұзақ әрі арнайы емдеуді қажет етеді. Адам зиянды заттарды пайдаланудан сақтану &#11&9;шін олардың кейінгі зардаптарын білу керек. Зиянды әдеттермен к&#11&9;ресу осы &#117&;ұбылыстың себептері белгілі болған жағдайда ғана табысты болады.
Темекі тарту, яғни, никотинизм – зиянды әдет және наша&#117&;орлықтың бір т&#11&9;рі.

Статистикалық мәліметтер бойынша планетада ересектердің 40 пайызы темекі тартады. Оның ішінде 60 пайызы ер азаматтар, 20 пайызы әйелдер екен.

Темекі т&#11&9;тіні адам организмі &#11&9;шін зиянды және улы заттардың жиындысы болып табылады. Олардың ең бастылары – никотин, синиль &#117&;ышқылы, көмір &#117&;ышқылы, сірке &#117&;ышқылы, азот. эфир майы және өкпе рагіне душар ететін әрт&#11&9;рлі радиобелсенді элементтер болып табылады. Олардың ішіндегі ең улысы – никотин. Адам ағзасы &#11&9;шін бар болғаны бір-ақ тамшы /ол 10-12 тал сигаретте болады екен/ никотин уы жеткілікті көрінеді.

Темекі тартатын адамда никотиннің ықпалынан асқазан &#117&;ышқылдығы төмендейді. Қан қысымы артады. Орталық ж&#11&9;йке ж&#11&9;йесі мен ж&#11&9;ректің қызметі бұзылады. Елу жасқа дейін темекі тартатын әйелдерде миокард инфаркті темекі тартпайтындарға &#117&;арағанда 20-есеге жиірек кездеседі екен. Бронхитпен ауырушылардың 75 пайызы темекі тартушылар болып табылады.

Темекі ішкі м&#11&9;шелер қызметін бұзып, ауруға душар етумен қатар, адамның сыртқы келбетін де бұзады. Т&#11&9;тіннен шы&#117&;қан зиянды улы заттар беттегі майда қан тамырларын зақымдап, бет терісі ауруларына душар етеді.

Жыл сайын жер бетінде темекіден 3 миллион адам, яғни темекінің улы әсерінен әрбір 13 секунд сайын бір адам өледі екен.

Жастай шылымға &#11&9;йренген жастар ұмытшақ келеді. Оқу &#11&9;лгерімі нашарлайды, тіпті ақыл-ойы кемиді.

Темекі шегушілік студент жастардың арасында жиі кездесетін болып ж&#11&9;р. Әсіресе, &#117&;ыз-балалардың темекі шеккені көңіл алаңдатарлық нәрсе.

Темекі шегу тұрмыс &#117&;ұрған болашақ аналарға өте зиян. Олардың шеккен әрбір тал темекісі бойындағы нәрестенің денесіне сіңетін улы заттардың мөлшерін 10 пайызға көбейтіп, нәрестеге қажетті оттегінің мөлшерін 10 пайызға кемітеді екен.

Сондықтан жас кезден денсаулықты сақтап, темекіге әуестенбей, темекі шегушілерден бойды аулақ ұстап ж&#11&9;рген дұрыс.

1.Шылым шегудіңпайда болу себептері мен проблемалары

Денсаулы&#117&;қа зор кесел,
&#11&8;йрете көрме ауызды,
Насыбай менен шылымға (Шорая&#117&;тың Омары).

Шылым шегу б&#11&9;кіләлемдік эпидемияға айналды. Жыл сайын темекіден 5 миллион, Қазақстанда 25000 адам көз жұмған. Тек шылым шеккеннің өзінен 1950 жылдан 2000 жылға дейін аралығында дамыған елдерде 60 млн адам көз жұмған. Бұл екінші д&#11&9;ние ж&#11&9;зілік соғыста қаза тапқандар санынан асып т&#11&9;седі. ДДСҰ-ның мәліметінше, 1 сағат ішінде әлемде шылым шегу салдарынан 560 адам көз жұмса, соның &#11&9;шеуі – Қаза&#117&;станның азаматы.

Ж&#11&9;ргізілген зерттеулер бойынша мектептегі темекіге әуестену жағдайын балалар «компания &#11&9;шін», «зеріккендіктен», «еркеліктен», «таңыр&#117&;аушылықтан» деп т&#11&9;сіндіреді. Жасөспірімдердің 63% көшеде шылым шегеді, 22% подъездерде тығылып шегеді, 7% батырлықпен &#11&9;йлерінде ересектердің жо&#117&;тығын пайдаланып шылым шегеді.

Жыл сайын д&#11&9;ние ж&#11&9;зінде темекі шегудің салдарынан 4 млн. адам қайтыс болады екен. Мұны жыл бойына әр к&#11&9;н сайын 25 авиалайнер апатқа ұшырап, сол себепті т&#11&9;гел ажал &#117&;ұшқан пассажирлердің санымен салыстыруға болады. Б&#11&9;гінде жер шарында 1,2 млрд. адам темекі шегетін көрінеді. Д&#11&9;ниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегі бойынша, 1997 жылы темекіден 3 млн. адам қайтыс болған болса, бұл көрсеткіш жыл сайын 33 пайызға өсіп отырған. Бұл – бұл ма? Д&#11&9;ниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебіне ж&#11&9;гінетін болсақ, егер жағдай өзгермесе, онда таяу жылдарда жарты миллиард тірі адамның т&#11&9;біне темекі жетуі м&#11&9;мкін көрінеді. Бұл қолайсыз мәлімдеме &#11&9;рейлендіріп, &#11&9;ркіту &#11&9;шін емес, нақты факт негізінде жасалып отыр. Ал, Қаза&#117&;станға келер болсақ, қазіргі уақытта 5 миллионға жуық адам темекі шегеді екен. Оның басым бөлігі орта жастағы адамдар болса керек.

Темекі тартатын адам к&#11&9;ніге орта есеппен 200 рет, айына 6 мың рет, жылына 72 мың рет ішке т&#11&9;тін тартса, ал 45 жастағы адам өмір бойына 2 млн. рет темекі тартады деседі. Қызығы сол, темекі шегуді о баста «ойнап» бастаған 100 адамның 80-і біртіндеп тұрақты шылым&#117&;орға айналады.

Темекі шегудің зиян келтіретінін білсе де, шылымқорлар көбеймесе азаймай отыр. Темекі шегуші адамдар тек өзін ғана улап қоймай, &#117&;асындағы басқа адамдарды да улайтыны белгілі. Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қасиетті сөздерінде айтылғандай, адам өз денсаулығын &#117&;орғауға, оны бұзып, уландыратын әр нәрседен аулақ болуға міндетті еді.
Қазір тәжірибеде денсаулық сақтау &#117&;ызметінің ескертуі, дәрігерлер кеңесі, шылым&#117&;орларға шұғыл шартты рефлекс жасау, оларға жағымсыз жайттар туғызу, гипноз (сиқыр), миға код жіберу және қолдаушы топ арқылы темекі &#117&;ойғызуға арналған бағдарламалар ж&#11&9;дә көп. Бірақ, бұлардың нәтижелері т&#11&9;бегейлі болмай тұр. Осындай тәсілдермен емделген адамдардың бестен бірі ғана темекіні тәсігөй қойып кетуі ықтимал. Ал, олардың көпшілігі бұрынғы зиянды әрекеттерін жаңғыртып, қайтадан жалғастырады. Ж&#11&9;з пайыз нәтижеге қол жеткізетін тәсіл – «иман терапиясы». Яғни, шылым&#117&;орлардың Алладан &#117&;орқуы арқылы темекіні қоюына қол жеткізу ісі ғана сенімді жол деуге болады. Өйткені, иманның темекіден де жаман әдет және ас&#117&;ынған ауру т&#11&9;рі – ара&#117&;құмарлықтан адамдарды айы&#117&;тырғаны бізге Ислам тарихынан мәлім. Бұл о&#117&;иға Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) көзі тірі кезінде болған еді. Оған (с.ғ.с.) Алла Тағаланың арақ ішуді харам еткені туралы (Мәидә: 91) аят т&#11&9;скен кезде, адамдар ойланбастан арақ ішу індетін сап тиған екен. Нәтижесінде, көшеде сарқырап а&#117&;қан арақтан арық пайда болыпты. Арақ иісі апта бойы кетпей тұрып алса керек. Содан бері мұсылмандар арақты әлі ауызына алып көрген жоқ. Д&#11&9;ние ж&#11&9;зінде алпауыт мемлекеттердің ешқайсысы қанша тырысқанмен, мұндай нәтижеге қол жеткізе алған жоқ. Оның ішінде АҚШ та бар.

2. Шылым шегудің зияны

Шылым шегу – зиян қызмет, оған к&#11&9;ш салмай тастауға болмайды. Ол нағыз наша&#117&;орлық, және оны көбі шындап көңілдеріне алмайтыны, аса қауіпті.
Никотин – ол өсімдіктен жаралған, ең бір қауіпті у-дың бірі. Егер никотинге батырған әйнек таяқты тек оның тұмсығана жақындатса ғана болды, &#117&;ұс өліп қалады. &#11&8;йдің қояны никотинның ¼ тамшысынан, ал ит – ½ тамшысынан өледі. Адамды өлтіретін никотинның мөлшері 50-ден 100- мг дейін, немесе 2-3 тамшы &#117&;ұрайды. Дәл осы мөлшер к&#11&9;н сайын, 20-25 сигарет тартқаннан кейін, &#117&;анға сінеді. (бір сигаретте шамамен 6-8 мг никотин бар, олардың 3-4 мг &#117&;аңға т&#11&9;седі). Бұ мөлшер бір &#117&;абылдағанда емес, біртіндеп, т&#11&9;скеннен кейін ғана, темекішіл өлмейді. Оның &#11&9;стіне, никотинның жартысы, темекідегі басқа у-ды формальдегидті — бейтараптандырады. 30-жыл ішінде мұндай темекішіл, орташа 800 г никотинді жұтып, шамаменсигарет, немесе 160 кг темекі тартады. Кішкене, өлімді емес мөлшердегі никотинды ж&#11&9;йелі т&#11&9;рде жұту, шылым шегу әдет &#117&;ұмарлығын туындатады.

Никотин адамның организмінде болып жатқан, алмасу процессіне қосылады, сосын қажетті болып алады.

Бірақ, егер темекі тартпайтын адам бір тартқанда никотинның едәуір мөлшерін қабылдаса, онда өліп кетуі м&#11&9;мкін. Шылым шегу балалар мен жасөспірімдер &#11&9;шін өте қауіпті. Шылым шеккен бөлмелерде тұратын балалар жиі және көбірек дем алу органдарының аурулармен аурады. Шылым шегуші ата-аналардың балаларында, олардың бір жас өмірінің ішінде, бронхит жиілігі көбейеді және қатты аурудың даму &#117&;ауіп-қатері арттырады. Темекі т&#11&9;тіні, өсіп келе жатқан бала &#11&9;шін маңызды, к&#11&9;ннін ультрак&#11&9;лгін сәулеллерін жібермейді, заттардың алмасуына ықпал етеді, &#117&;анттың сінімділігің нашарлатады және балаға өсу кезінде қажет, С — витамины ң бұзады.

5-9 жасында баланың өкпе функциялары бұзылады. Соның салдарынан, төзімділік пен к&#11&9;шті талап ететін, денелік қызметке қабілеті төмендейді. Шылым шегетін отбасындағы балаларда, әсіресе ерте жасында жиілірек қатты пневмония және қатты респираторлық аурулар байқалады.
Шылым шекпейтін отбасындағы балалар, негізінде дендері сау болады. Аналары аяғы ауыр кезінде, шылым шеккендердің балаларында, талма аурулар болады.

Шылым шегетін аналардан тұған балалар, өз &#117&;ұрдастарынан ақыл-ой дамуында артта қалады. Көп елдің ғалымдары, никотин және темекі т&#11&9;тінінің &#117&;ұрғақ бөліктері, балаларда көптеген аллергиялы қ аурулардың дамуына себепші болады және бала неғұрлым кішкентай болса, соғұрлым оның организміне темекі т&#11&9;тіні &#11&9;лкен зиян келтіреді, деп белгіледі.
Жасөспірімдердің темекі тартуы, бірінші кезекте ж&#11&9;йке және ж&#11&9;рек-қан тамырларының ж&#11&9;йесіне білінеді.

12-15 –жастарында, олар денеге ауырлық тигенде дем алу &#117&;иындығын айтады. Көп жылдық ба&#117&;ылаудың нәтижесінде, француз докторы Декалзне, 100 жыл бұрын, балалардың тіпті мардымсыз шылым шегуі, қан аздығы мен ас қорытуын бұзуына әкеп соғады, дегенге көзі жеткен.
Шылым шегу о&#117&;ушылардың сабақ &#11&9;лгеруіне жағымсыз ықпал етеді. &#11&8;лгермейтіндердің саны, шылым шегетіндері көп сыныпта өседі. О&#117&;ушылардың шылым шегуі олардың денелік және психикалық дамуын бәсендетеді. Шылым шегумен бұзып алған денсаулы&#117&;тың жағдайы, көңілден шығатын жұмыстың т&#11&9;рін таңдауға, жетістікке жетуге м&#11&9;мкіндік бермейді.

Шылым шегу және оқушы сыйыспайтын тұғымдар. Оқу жылдары – ол дене, сондай-ақ ақыл-ой өсу жылдары. Организмге, осы барлық &#117&;иындықты орындап шығу &#11&9;шін, көп к&#11&9;ш керек.

Белгілі болатындай, мектеп жасында ұғып алған әдеттер, өте мықты болатыны. Бұл пайдалы әдеттерге ғана емес, сонымен бірге, зияндыларға да қатысты. Қаншалықты жасөспірімдер, жас жігіттер, қыздар шылым шегумен ертерек танысып шылым шеге бастаса, соншалықты олар оған тез &#11&9;йренеді, және болашақта шылым шегуден бас тарту олар &#11&9;шін өте қиын болады.

3. Темекі &#117&;ұрамы

Темекі т&#11&9;тінінде 30-астам улы заттар бар: Никотин, Көмір &#117&;ышқыл газы, Көміртек тотығы, Көгеретін &#117&;ышқыл, Аммиак, Шайырлы заттар, Органикалық &#117&;ышқылдар және басқалары. Сигареттің 1-2 қорабында никотинның өлімдік мөлшері бар. Темекішілді &#117&;ұтқаратыны, бұл мөлшердің организмге бірдені емес, бөлшектеніп т&#11&9;сетіні.
Статистикалық мәліметтер бойынша:шылым шекпейтіңдермен салыстырғанда аса ұзақ шегетіндер 13 ретке жиі стенокардиямен ауырады, ал 12 ретке — инфаркт миокардамен, ал 10 ретке – ас&#117&;азандағы жарамен.
Өкпе &#117&;ылтамағы барлық ауруларының% шылым шегетіндер &#117&;ұрайды. Әрбір жетінші ұзақ уақыт шылым шегетін, қан тамырларының қатты сырқатымен ауырады. Темекі өнімдері, &#117&;ұрамында белок, углеводтар, минералды тұздар, клетчатка, ферменттер, майлы &#117&;ышқылдары және басқалары бар, кептірілген темекі жапырақтарынан жасалынады.

Олардың ішінен, адам &#11&9;шін қауіпті, екі топ заттарды белгілеу маңызды — никотин және изопреноидтар. Темекі жапырағындағы мөлшеріне байланысты және адамның әрт&#11&9;рлі органдарына және ж&#11&9;йесінің әрекет к&#11&9;шіне байланысты никотин бірінші орын алады. Ол организмге темекі иісімен бірге кіреді, оның &#117&;ұрамында, никотиннан басқа, тітіркендіретін әрекеттегі заттар, соның ішінде, канцерогендік (Бензпирен мен Дибензпирен, яғни қатерлі ісік пайда болуға себепші, көп көмір &#117&;ышқыл газы — 9.5% (атмосфералық ауада — 0.046%) және көміртек топтығы — 5% (атмосфералық ауада ол жоқ). Никотин ж&#11&9;йкелі уларға жатады. Жануарлаға жасалған эксперименттерде және адамдарға жасалынған бақылауда, никотин аз мөлшерде ж&#11&9;йке клеткаларын қоздырады, дем алу және ж&#11&9;рек &#117&;ағыс жиіленуге, ж&#11&9;рек жиылынуы ритмы бұзулуға, ж&#11&9;рек айнуға және &#117&;ұсуға себепші болады. Көп мөлшерде кедергі жасайды, ал содан соң Орталық Ж&#11&9;йке Ж&#11&9;йесі, соның ішінде вегетативтік клеткалары &#117&;ызметінің жанын кетіреді.

Ж&#11&9;йке ж&#11&9;йесінің бұзылуы, еңбек қабілеті төмендеу, &#117&;олдың дірілдеу, есте &#117&;алудың нашарлауымен білінеді.

Никотин организмге керекті заттарды жасап шығаратын бездерге де әсер етеді, атап айтқанда, бұйректемелерге, олар сол орайда, артериялық қысымды көтеретін және жұрек &#117&;ысқартуын &#11&9;дейтетін, қан жолдары тырысуын тудыратын &#117&;анға – гормон — адреналинді бөледі.
Жыныстық бездерге зиянды әсер етіп, никотин ер адамдарда жыныстық әлсіздік — белсіздіктің дамуына себепші болады. Сондықтан, оның емдеуін ауруларға шылым шегуді қоюды ұсынудан бастайды. Әсіресе шылым шегу балалар мен жасөспірімдер &#11&9;шін зиян. Әлі &#117&;атаймаған ж&#11&9;йке және қан тамырларының ж&#11&9;йелері темекіге ауыр әсерде болады. Никотиннан басқа, жағымсыз ықпалды темекі т&#11&9;тінінің басқа &#117&;ұрастырушы бөлшектері етеді. Көміртек тотығы организмге т&#11&9;скен кезде, кислородқа &#117&;арағанда иісті газ, гемоглобинмен жеңіл қосылатын есебімен, адамның барлық тамыр мен органдарына қанмен баратын оттек аштығы дамыла басталады.

Эксперимент кезінде, темекі т&#11&9;тінің иіскеген 70% — тышқандарда, өкпе қатерлі ісіктері пайда болғаны белгіленді. Шылым шекпейтіндерге &#117&;арағанда, шылым шегетін адамдарда, қатерлі ісіктер 20 реттен аса жиірек болады. Адам неғұрлым көп шылым шексе, соғұрлым онда осы қиын аурудан өлу көбірек м&#11&9;мкіншілігі бар.

Статистикалық зерттеулер, шылым шегетін адамдарда басқа да органдарда — ас қазан, көмей, бұйректе, қатерлі ісік жиі кездесетіні көрсетті. Шылым шегетіндерде, трубканың м&#11&9;штегінде жиналып қалатын канцерогендік экстракт әсерінен, төменгі еріннің қатерлі ісігі жиі болады. Өте жиі шылым шегу, ылғи жөтел мен ауыздан шығатын жағымсыз иісі бар, бронхитты созылмалы ауруға дамытуға әкеп соғады. Созылмалы қабыну нәтижесінде бронхалар кеңейеді, содан қиын салдары бар бронхоэктаза – пневмосклероз болады, өкпенің эмфизема, жеткіліксіз қан айналымына апаратын, өкпе ж&#11&9;регі деп аталатынға әкеп соғады. Осы &#117&;ұмарпаз шылым шегушінің сыртқы т&#11&9;рін аны&#117&;тайды:қарлықан дауыс, ісіңкі беті, ентікпе.

Шылым шегудің туберкулез пайда болуында да аса ролі көп. Сонымен ауратын 100-адамның 95-і ауру алдында, шылым шеккен. Жиі шылым шегушілер ж&#11&9;ректерінің ауруын сезеді. Ол стенокардияның дамуымен, ж&#11&9;ректің былшық етін азықтандыратын, қан тамырының тырысып қалуына байланысты (ж&#11&9;рек қан тамырының жеткіліксізі).
Шылым шекпейтіндермен салыстырғанда, инфаркт миокарда шылым шегушілерде 3 реттен аса жиі кездеседі. Шылым шегу, көбінесе ер адамдарды зақымдаушы, аяқ тамырлары қатты тырысуының ең басты себебі болуы м&#11&9;мкін. Бұл ауру тамақ ішудің бұзылуына, гангренаға және нәтижесінде аяқты ампутациялауға апарады. Темекі т&#11&9;тініндегі заттардан сондай-ақ, ас &#117&;орытқыш тракт, бірінші кезеңде тістер және ауыздың шарышты &#117&;абығы азап шегеді.

Никотин асқазан шырынның шығуын көбейтеді, ол &#117&;ыжылдаған ауруды, ж&#11&9;рек айнуды және &#117&;ұсықты туындатады. Бұл белгілер, шылым шекпейтіндерге &#117&;арағанда, шылым шегушілерде жиірек болатын гастриттың, ас қазан жара ауруының көріністері болуы м&#11&9;мкін. Мысалға, ас қазан жара аурулары, ер адамдар арасында,% шылым шегушілері. Шылым шегу жарым-жартылай немесе толық со&#117&;ырлыққа апарады.

Бұл өте қауіпті ауру, ол уақытта тіпті қатты емдеу де жеткіліксіз болуы м&#11&9;мкін. Шылым шегушілер өздерін ғана емес, айналасындағы адамдарға да қауіп төндіреді. Медицинада «Пассивтік шылым шегу»-деген термин пайда болды. Шылым шекпейтін адамдардың организмінде темекі тартқан және желдетпеген бөлмеде болғаннан кейін, никотинның едәуір концентраты анықталады.

3. Статистикалық мәлімет

20 грамм (бір қорап) темекі тартылған кезде:

Біздің еліміздегі шылым шегушілер

Тақырыбы «Темекі және оның зияны»

16+ Свидетельство о регистрации СМИ:
Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015.

Лицензия на осуществление образовательной деятельности: № 5201 от 20.05.2016.

Адрес редакции и издательства: 214011, РФ,
г. Смоленск, ул. Верхне-Сенная, 4.
Контакты: [email protected]

Правообладатель товарного знака ИНФОУРОК: ООО «Инфоурок» (Свидетельство № 581999 )

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение редакции может не совпадать с точкой зрения авторов.

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако редакция сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *